Jak wytrwać w pracy nad językiem obcym

Jak wytrwać w pracy nad językiem obcym, czyli słów kilka o motywacji i celach.

Osoby dorosłe uczą się języków obcych z wielu różnych powodów. Jedni dlatego, że obecnie na rynku pracy wiedza, umiejętności i doświadczenie zawodowe bez znajomości języka obcego na określonym poziomie biegłości już nie wystarczą, aby dostać dobrze płatną oraz interesującą pracę. Inni marzą o otrzymaniu awansu lub dostaniu podwyżki, a to wiąże się z posiadaniem konkretnych kompetencji z zakresu posługiwania się językiem obcym. Inni pragną jeździć po świecie w celach turystyczno – krajoznawczych i chcą swobodnie porozumiewać się w podróży. Jeszcze inni utrzymują liczne kontakty prywatne (i/lub zawodowe) z obcokrajowcami i potrzebują posługiwać się językiem obcym przynajmniej w stopniu umożliwiającym podstawową komunikację. Pozostali, stawiają na stałe doskonalenie, samokształcenie lub rozwijanie zainteresowań, a do tego też przydaje się znajomość języka obcego, bo wiele ciekawych i bieżących informacji z różnych dziedzin życia znajduje się w Internecie. Są też i tacy, którzy po prostu mają zamiłowanie do nauki języków obcych, traktują to jako swoiste hobby lub spełnienie niezrealizowanych planów życiowych.

Innymi słowy, dorośli zazwyczaj stawiają sobie jakiś rzeczywisty cel do osiągnięcia, a siłą napędową do jego realizacji jest motywacja, która popycha ich do przodu. Ten wewnętrzny (lub zewnętrzny) proces realizowania zamiarów czy planów jest ściśle powiązany z tym co (i jak) chcemy osiągnąć. Gdy postawimy sobie realne wyzwanie, które damy radę osiągnąć w określonym czasie, to nasza motywacja będzie co najmniej utrzymywała się na stałym poziomie, lub też rosła z dnia na dzień wprost proporcjonalnie do naszej satysfakcji. Jeśli natomiast wyznaczone zadanie będzie dla nas zbyt ambitne lub okaże się za trudne, to nasza motywacja stopniowo osłabnie, a w konsekwencji może nawet pojawić się zniechęcenie prowadzące do zaniechania, lub całkowitego porzucenia danego przedsięwzięcia. Jak zatem w sposób właściwy wyznaczyć sobie odpowiedni cel? Najprościej będzie odwołać się do metody S.M.A.R.T.

Metoda S.M.A.R.T. umożliwia formułowanie celów, które możemy określić jako specyficzne (specific), mierzalne (measurable), osiągalne (attainable), realistyczne (realistic) oraz określone w czasie (timely). Innymi słowy, mierzymy siły na zamiary, precyzujemy konkretny cel, określamy sposób jego realizacji oraz wyznaczamy dokładny termin jego osiągnięcia. Aby sobie to ułatwić można na przykład zadać sobie kilka kluczowych pytań, a uzyskane odpowiedzi będą dla nas istotną wskazówką do jego realizacji: Co konkretnie chcę osiągnąć (specyficzny)?, Jak to zmierzę (mierzalny)?, Jak to osiągnę (osiągalny)?, Na ile jest on dla mnie prawdziwy (realistyczny)?, Do kiedy mam go zrealizować (terminowy)?. Zestawmy poszczególne pytania z przykładowymi odpowiedziami i wyznaczmy konkretny cel:
Cel: Przygotować się do egzaminu FCE z języka angielskiego (konkretny). Od września tego roku do czerwca następnego roku, czyli w ciągu 10 kolejnych miesięcy (realistyczny) odbędę 120 h kursu przygotowującego, czyli 2 razy w tygodniu po 90 minut będę uczęszczać na zajęcia w szkole językowej, oraz 3 razy w tygodniu po 1 h przeznaczę na samodzielną naukę w domu (mierzalny i osiągalny). W lipcu przyszłego roku przystąpię do egzaminu certyfikacyjnego (określony w czasie).

Tak wyznaczony konkretny cel, również precyzyjnie sformułowany co do sposobu realizacji, jest dla nas bardziej oczywisty i staje się bardziej namacalny. Zawsze też można podzielić sobie ten główny cel na mniejsze, pojedyncze, czy cząstkowe, których osiąganie krok po kroku da nam nie tylko poczucie czynionych na bieżąco widzialnych postępów, ale będzie też nas skutecznie przybliżać do realizacji naszego nadrzędnego celu. Dzięki zastosowaniu takiego rozwiązania poziom naszej motywacji nie ulegnie zmianie, a może nawet wzrośnie nasza samoocena i wzmocni się poczucie naszej satysfakcji.

Kolejnym ważnym elementem dążenia do celu u osób dorosłych, jak również w wytrwaniu w pracy nad językiem, jest metarefleksja, czyli zastanowienie się i omówienie z lektorem prowadzącym zajęcia szczególnie tych kluczowych zagadnień, które sprawiają nam największą trudność lub wręcz uniemożliwiają przechodzenie z jednego etapu nauki do kolejnego. W ramach autorefleksji warto też obiektywnie przyjrzeć się własnym sukcesom i bieżącym osiągnięciom, oraz szczegółowo przeanalizować poczynione postępy, co od razu przełoży się na zwiększenie satysfakcji oraz wzrost motywacji do dalszego działania.

Jak jeszcze inaczej możemy wspierać się samodzielnie w nauce języka obcego, aby wytrwać w naszym mocnym postanowieniu? Otóż, istotne jest nasze wewnętrzne przekonanie o własnych możliwościach i wiara w to, że damy radę, mimo drobnych porażek, które zapewne pojawią się w trakcie nauki, bo przecież uczymy się również na własnych błędach, z których wyciągamy konstruktywne wnioski. Warto również pamiętać o zależności wkładu pracy do osiąganych wyników: jeśli jest on obiektywnie duży, to przekłada się on natychmiast na konkretne efekty, które pojawiają się znacznie szybciej, niż przy małym zaangażowaniu w naukę. Jeśli sumiennie przykładamy się do pracy, systematycznie wykonujemy zalecane ćwiczenia, jesteśmy aktywni na zajęciach, uczymy się samodzielnie również poza salą lekcyjną, poszukujemy dodatkowych sposobów na interakcję z rodzimymi użytkownikami języka obcego, czytamy w języku docelowym, oglądamy telewizję, słuchamy radia czy poszerzamy wiedzę ogólną lub specjalistyczną na bazie drugiego języka, to z pewnością osiągniemy lepsze rezultaty w znacznie krótszym czasie. U osób dorosłych istotną rolę odgrywa bowiem tzw. autonomia uczenia się, czyli indywidualna potrzeba samodzielności i niezależności w doborze zarówno metod, czy instrumentów potrzebnych do nauki, jak również wszelkich materiałów dodatkowych oraz dostępnych źródeł, które usprawnią proces przyswajania języka obcego i będą oczywiście bezpośrednio wpływały na motywację, a także na realne doświadczenie sukcesu, konsekwentnie przybliżając nas do wcześniej obranego celu.

Jak zatem wytrwać w pracy nad językiem obcym? Wyznacz sobie realny cel, precyzyjnie zdefiniuj sposób jego realizacji i określ konkretny termin jego wykonania. Mierz siły na zamiary i działaj konsekwentnie oraz systematycznie, dopóki nie będziesz w pełni usatysfakcjonowany efektami swojej wytężonej pracy. Uwierz w siebie, postaw na samodyscyplinę, i stale motywuj się pozytywnie do dalszej nauki. Bądź zaangażowany we wszystko co robisz, wykonuj sumiennie każde przydzielone ci zadanie i przezwyciężaj wszelkie pojawiające się trudności. Monitoruj na bieżąco swoje wyniki i doceniaj wszelkie postępy. Zmierzaj uparcie w ściśle wyznaczonym kierunku, stopniowo zbliżając się do postawionego celu, a w konsekwencji odniesiesz upragniony sukces. Powodzenia