Present Simple – angielski od podstaw

Czas Present Simple

Czas Present Simple to czas gramatyczny, który przede wszystkim służy do wyrażania teraźniejszości i jak sama nazwa wskazuje, bo angielskie simple tłumaczymy jako polskie prosty, z założenia, jest stosunkowo prosty zarówno pod względem budowy, jak i zastosowania.

 

Czas Present Simple — czasownik to be (być)

Czasownik być (to be) w czasie Present Simple zachowuje się nieco inaczej niż pozostałe czasowniki, ponieważ odmienia się przez osoby (ja — I, ty — you, on — he, ona — she, ono — it, my — we, wy — you, oni/one — they) i posiada różne formy (am, is, are) w zależności od liczby (pojedynczej lub mnogiej), czyli w zdaniu twierdzącym otrzymamy:

— liczba pojedyncza:

I am tired today. — Ja jestem zmęczony/zmęczona dzisiaj.

You are tired today. — Ty jesteś zmęczony/zmęczona dzisiaj.

He is tired today. — On jest zmęczony dzisiaj.

She is tired today. — Ona jest zmęczona dzisiaj.

It is tired today. — Ono jest zmęczone dzisiaj.

— liczba mnoga:

We are tired today. — My jesteśmy zmęczeni/zmęczone dzisiaj.

You are tired today. — Wy jesteście zmęczeni/zmęczone dzisiaj.

They are tired today. — Oni są zmęczeni./ One są zmęczone dzisiaj.

To be — przeczenie

Natomiast zdania przeczące z czasownikiem być (to be) tworzymy poprzez dodanie przeczenia not do określonej formy am, is, are i otrzymujemy am not, is not, are not, jak poniżej:

— liczba pojedyncza:

I am not tired today. — Ja nie jestem zmęczony/zmęczona dzisiaj.

You are not tired today. — Ty nie jesteś zmęczony/zmęczona dzisiaj.

He is not tired today. — On nie jest zmęczony dzisiaj.

She is not tired today. — Ona nie jest zmęczona dzisiaj.

It is not tired today. — Ono nie jest zmęczone dzisiaj.

— liczba mnoga:

We are not tired today. — My nie jesteśmy zmęczeni/zmęczone dzisiaj.

You are not tired today. — Wy nie jesteście zmęczeni/zmęczone dzisiaj.

They are not tired today. — Oni nie są zmęczeni./ One nie są zmęczone dzisiaj.

To be — pytanie

Jeśli chodzi o tworzenie pytań z czasownikiem to be (być), to wystarczy zmienić kolejność wyrazów w zdaniu, czyli zamienić miejscem osobę (ja — I, ty — you, on — he, ona — she, ono — it, my — we, wy — you, oni/one — they) i formę czasownika (am, is, are):

— liczba pojedyncza:

I am tired. → Am I tired today? — Czy ja jestem zmęczony/zmęczona dzisiaj?

You are tired. → Are you tired today? — Czy ty jesteś zmęczony/zmęczona dzisiaj?

He is tired. → Is he tired today? — Czy on jest zmęczony dzisiaj?

She is tired. → Is she tired today? — Czy ona jest zmęczona dzisiaj?

It is tired. → Is it tired today? — Czy ono jest zmęczone dzisiaj?

— liczba mnoga:

We are tired. → Are we tired today? — Czy my jesteśmy zmęczeni/zmęczone dzisiaj?

You are tired. → Are you tired today? — Czy wy jesteście zmęczeni/zmęczone dzisiaj?

They are tired. → Are they tired today? — Czy oni są zmęczeni?/ Czy one są zmęczone dzisiaj?

Odpowiedź

Udzielając krótkiej odpowiedzi, tak — yes lub nie — no, wystarczy powiedzieć:

— liczba pojedyncza:

Am I tired? → Yes, I am. / No, I am not.

Are you tired? → Yes, you are. / No, you are not.

Is he tired? → Yes, he is./ No, he is not.

Is she tired? → Yes, she is./ No, she is not.

Is it tired? → Yes, it is. / No, it is not.

— liczba mnoga:

Are we tired? → Yes, we are. / No, we are not.

Are you tired? → Yes, you are. / No, you are not.

Are they tired? → Yes, they are. / No, they are not.

Formy skrócone

Formy czasownika być (am, is, are), zarówno w zdaniach twierdzących, jak i przeczących (am not, is not, are not), mogą mieć także warianty skrócone, czyli:

— liczba pojedyncza:

I am → I’m lub I’m not

You are → You’re lub You aren’t

He is → He’s lub He isn’t

She is → She’s lub She isn’t

It is → It’s lub It isn’t

— liczba mnoga:

We are → We’re lub We aren’t

You are → You’re lub You aren’t

They are → They’re lub They aren’t

 

Czas Present Simple — inne zwykłe czasowniki

Zwykłe czasowniki w czasie Present Simple zachowują się zupełnie inaczej niż czasownik to be, który sam sobą tworzy zdania przeczące i pytające oraz zmienia swoją formę w zależności od osoby i liczby. Natomiast pozostałe czasowniki do stworzenia pytania lub przeczenia potrzebują słowa pomocniczego do lub does. Operator do stosujemy w 1 i 2 osobie liczby pojedynczej oraz we wszystkich osobach w liczbie mnogiej, a słówko pomocnicze does jest zarezerwowane tylko i wyłącznie dla 3 osoby liczby pojedynczej, czyli on — he, ona — she oraz ono — it. Niezależnie od tego, czy używamy do, czy does, to czasownik główny oznaczający czynność (np. work) lub stan (np. enjoy) zawsze pozostaje w formie podstawowej.

Inaczej wygląda sytuacja ze zdaniami twierdzącymi, w których używany albo formy podstawowej, albo czasownika właściwego z końcówką –s lub –es, ale tylko w 3 osobie liczby pojedynczej.

 

Czas Present Simple — tworzenie zdań twierdzących

Aby stworzyć zdanie twierdzące w czasie Present Simple, należy trzymać się następującego schematu budowy, czyli rozpocząć od podmiotu (czyli osoby), następnie umieścić orzeczenie (czyli właściwy czasownik), a zakończyć dopełnieniem (czyli resztą zdania), jak poniżej:

PODMIOT (osoba) + ORZECZENIE (czasownik właściwy) + DOPEŁNIENIE (reszta zdania).

I + watch TV + every day in the afternoon.

You + watch TV + every day in the afternoon.

We + watch TV + every day in the afternoon.

You + watch TV + every day in the afternoon.

They + watch TV + every day in the afternoon.

3 os. l. poj. — schemat

W 3 osobie liczby pojedynczej (on, ona, ono) schemat będzie jednak wyglądał w sposób następujący:

PODMIOT (osoba) + ORZECZENIE (czasownik właściwy z końcówką –s lub –es) + DOPEŁNIENIE (reszta zdania)

He, She, It + watches TV + every day in the afternoon.

He, She, It + reads books + at weekends.

He, She, It + plays computer games + on Fridays.

He, She, It + writes emails + at work.

He, She, It + studies marketing + at University.

Końcówka: –s czy –es?

Dodawanie końcówki –s lub –es do czasownika jest dosyć proste i rządzi się kilkoma zasadami, a mianowicie, do czasowników zakończonych na:

  • spółgłoskę — dodajemy  –s: cook — cooks, bring — brings, help — helps,
  • samogłoskę — dodajemy –s: write — writes, live — lives, love — loves,
  • spółgłoski „syczące”, czyli –ss, –ch, -sh — dodajemy –es: dress — dresses, watch — watches, wash — washes,
  • -y — dodajemy –s jeśli przed –y jest samogłoska, np. play — plays, a jeśli jest spółgłoska, to –y zamienia się na –i i dodajemy –es, np. study — studies.

Czas Present Simple — tworzenie zdań przeczących

Aby stworzyć zdanie przeczące w czasie Present Simple, należy rozpocząć od podmiotu, następnie użyć jednego z dwóch operatorów do lub does, w zależności od osoby i liczby, następnie zastosować słowo przeczące not, a potem umieścić czasownik w formie podstawowej i resztę zdania. Schemat zdania przeczącego wygląda następująco:

PODMIOT (osoba) + DO/DOES + NOT + ORZECZENIE (czasownik właściwy w formie podstawowej) + DOPEŁNIENIE (reszta zdania).

I + do + not + watch TV + every day in the afternoon.

You + do + not + read books + at weekends.

He + does + not + play computer games + on Fridays.

She + does + not + write emails + at work.

It + does + not + go to school + on Saturdays.

We + do + not + eat out + at weekdays.

You + do + not + spend your holidays in the mountains.

They + do + not + work long hours.

Analogicznie jak w zdaniach twierdzących, formy przeczące mogą mieć także formy skrócone, czyli don’t lub doesn’t.

Czas Present Simple — tworzenie zdań pytających

Aby utworzyć zdanie pytające w czasie Present Simple, wystarczy kierować się następującą zasadą, która sprowadza się do prostego wzoru: zaczynamy od operatora do lub does, w zależności od osoby i liczby, potem stawiamy podmiot, następnie czasownik w formie podstawowej, i resztę zdania:

DO/DOES + PODMIOT (osoba) + ORZECZENIE (czasownik właściwy w formie podstawowej) + DOPEŁNIENIE (reszta zdania)?

Do + I + watch TV + every day in the afternoon?

Do + you + read books + at weekends?

Does + he + play computer games + on Fridays?

Does + she + write emails + at work?

Does + it + go to school + on Saturdays?

Do + we + eat out + at weekdays?

Do + you + spend your holidays in the mountains?

Do + they + work long hours?

Odpowiedź

Na pytania rozpoczynające się od operatora do lub does zazwyczaj udzielamy krótkich odpowiedzi twierdzących (Yes) lub przeczących (No) zgodnie z regułą, która mówi, że stosujemy w nich tylko słowa pomocnicze do lub does zamiast czasownika głównego, czyli:

Do I watch TV every day in the afternoon? → Yes, I do. / No, I don’t.

Do you read books at weekends? → Yes, you do. / No, you don’t.

Does he play computer games on Fridays? → Yes, he does. / No, he doesn’t.

Does she write emails at work? → Yes, she does. / No, she doesn’t.

Does it go to school on Saturdays? → Yes, it does. / No, it doesn’t.

Do we eat out at weekdays? → Yes, we do. / No, we don’t.

Do you spend your holidays in the mountains? → Yes, you do. / No, you don’t.

Do they work long hours? → Yes, they do. / No, they don’t.

 

Czas Present Simple — zastosowanie

Czas Present Simple stosuje się przede wszystkim w następujących sytuacjach:

  1. do wyrażania czynności zwyczajowych, powtarzających się cyklicznie (np. każdego dnia — every day, zawsze — always, zazwyczaj — usually, nigdy — never, często — often, czasami — sometimes, od czasu do czasu — from time to time, rzadko — rarely/hardly ever itd.):

I start work at 8 a.m. every day. / Every day I start work at 8 a.m. — Ja rozpoczynam pracę o 8 rano każdego dnia

You usually do your homework after school. — Ty zazwyczaj odrabiasz pracę domową po szkole.

He sometimes goes to the gym. — On czasami chodzi na siłownię.

She never eats red meat. — Ona nigdy nie je czerwonego mięsa.

It rarely cries at night. — Ono rzadko płacze w nocy.

We often do the shopping online. — My często robimy zakupy online.

You always spend too much money on clothes. — Wy zawsze wydajecie zbyt dużo pieniędzy na ubrania.

They hardly ever have breakfast. — Oni rzadko jedzą śniadanie.

Zwroty określające częstotliwość wykonywania danej czynności zazwyczaj umieszcza się pomiędzy podmiotem (osobą) a orzeczeniem (czasownikiem). Wyjątek stanowią wyrażenia z every, czyli np. every day, every month, every week, every year, itd., które stawiamy na początku lub na końcu zdania. Natomiast w przypadku czasownika to be (być) stosujemy inną zasadę, a mianowicie przysłówek częstotliwości (np. usually, often, never, itd.) zawsze umieszczamy po czasowniku być we właściwej formie, czyli:

I am never late for work. — Nigdy nie jestem spóźniona do pracy. / Nigdy się nie spóźniam do pracy.

She is always very punctual. — Ona jest zawsze bardzo punktualna.

They are usually very busy at weekdays. — Oni są zazwyczaj bardzo zajęci w dni tygodnia.

 

  1. do praw fizyki i natury:

Water boils at 100°C. — Woda gotuje się w temperaturze 100 stopni Celcjusza.

It always rains in the autumn. — Zawsze pada deszcz jesienią./ Jesienią zawsze pada deszcz.

Plants die if you don’t water them regularly. — Rośliny umierają jeśli się ich nie podlewa regularnie.

 

  1. do wyrażania uczuć, wrażeń zmysłowych, przekonań, stanów i opinii:

She hates meat because she is a vegetarian. — Ona nienawidzi mięsa, ponieważ jest wegetarianką.

I see that you like simple food. — Ja widzą, że ty lubisz proste jedzenie.

He thinks that they are going to win the match this time. — On uważa, że oni wygrają mecz tym razem.

They believe in superstitions. — Oni wierzą w przesądy.

You are first-year-students, aren’t you? — Wy jesteście studentami pierwszego roku, prawda?

 

  1. do harmonogramów, planów lekcji, repertuarów oraz rozkładów jazdy:

We always meet on Monday morning. — My zawsze się spotykamy w poniedziałek rano.

She has* English twice a week. — Ona ma angielski dwa razy w tygodniu.

They show Mission Impossible on Fridays and Saturdays at the Odeon. — Oni pokazują Mission Impossible w piątki i soboty w kinie Odeon.

The fast train to Warsaw leaves from platform one. — Pociąg pospieszny do warszawy odjeżdża z peronu pierwszego.

 

*Czasownik have w czasie Present Simple, w zdaniu twierdzącym, w 3 osobie liczby pojedynczej (czyli. he, she, it) przyjmuje formę has. W pozostałych osobach jego forma pozostaje bez zmian.

I have a talent for languages. — Ja mam talent do języków.

You have a lot of work to do. — Ty masz dużo pracy do wykonania.

He, She, It has loving grandparents. — On, Ona, Ono ma kochających dziadków.

We have staff meetings every week. — My mamy spotkania pracowników co tydzień.

You have a demanding boss. — Wy macie wymagającego szefa.

They have a few close friends abroad. — Oni mają kilku bliskich przyjaciół za granicą.