Present Simple – angielski od podstaw

cover

Czas Present Simple

Czas Present Simple to czas gramatyczny znany jako teraźniejszy prosty, który w języku angielskim przede wszystkim służy do wyrażania teraźniejszości i jak sama nazwa wskazuje, bo angielskie simple tłumaczymy jako polskie „prosty”, z założenia jest stosunkowo prosty zarówno pod względem budowy, jak i zastosowania.

Present Simple – czasownik to be (być)

Czasownik „być” (to be) w języku angielskim w czasie Present Simple zachowuje się nieco inaczej niż pozostałe czasowniki, ponieważ odmienia się przez osoby (ja – I, ty – you, on – he, ona – she, ono – it, my – we, wy – you, oni/one – they) i posiada różne formy (am, is, are) w zależności od liczby (pojedynczej lub mnogiej). W zdaniu twierdzącym otrzymamy więc następujące formy.

Liczba pojedyncza

I am tired today. – Ja jestem zmęczony/zmęczona dzisiaj.

You are tired today. – Ty jesteś zmęczony/zmęczona dzisiaj.

He is tired today. – On jest zmęczony dzisiaj.

She is tired today. – Ona jest zmęczona dzisiaj.

It is tired today. – Ono jest zmęczone dzisiaj.

Liczba mnoga

We are tired today. – My jesteśmy zmęczeni/zmęczone dzisiaj.

You are tired today. – Wy jesteście zmęczeni/zmęczone dzisiaj.

They are tired today. – Oni są zmęczeni./ One są zmęczone dzisiaj.

To be – przeczenie w present simple

Natomiast zdania przeczące w Present Simple z czasownikiem być (to be) tworzymy poprzez dodanie przeczenia not do określonej formy am, is, are i otrzymujemy am not, is not, are not.

Liczba pojedyncza

I am not tired today. – Ja nie jestem zmęczony/zmęczona dzisiaj.

You are not tired today. – Ty nie jesteś zmęczony/zmęczona dzisiaj.

He is not tired today. – On nie jest zmęczony dzisiaj.

She is not tired today. – Ona nie jest zmęczona dzisiaj.

It is not tired today. – Ono nie jest zmęczone dzisiaj.

Liczba mnoga

We are not tired today. – My nie jesteśmy zmęczeni/zmęczone dzisiaj.

You are not tired today. – Wy nie jesteście zmęczeni/zmęczone dzisiaj.

They are not tired today . – Oni nie są zmęczeni./ One nie są zmęczone dzisiaj.

To be – pytanie w present simple

Jeśli chodzi o tworzenie pytań w Present Simple z czasownikiem to be (być), to wystarczy zmienić kolejność wyrazów w zdaniu, czyli zamienić miejscem osobę (ja – I, ty – you, on – he, ona – she, ono – it, my – we, wy – you, oni/one – they) i formę czasownika (am, is, are).

Liczba pojedyncza

I am tired. → Am I tired today? – Czy ja jestem zmęczony/zmęczona dzisiaj?

You are tired. → Are you tired today? – Czy ty jesteś zmęczony/zmęczona dzisiaj?

He is tired. → Is he tired today? – Czy on jest zmęczony dzisiaj?

She is tired. → Is she tired today? – Czy ona jest zmęczona dzisiaj?

It is tired. → Is it tired today? – Czy ono jest zmęczone dzisiaj?

Liczba mnoga

We are tired. → Are we tired today? – Czy my jesteśmy zmęczeni/zmęczone dzisiaj?

You are tired. → Are you tired today? – Czy wy jesteście zmęczeni/zmęczone dzisiaj?

They are tired. → Are they tired today? – Czy oni są zmęczeni?/ Czy one są zmęczone dzisiaj?

Odpowiedź w present simple

Udzielając krótkiej odpowiedzi w Present Simple na pytanie z czasownikiem być, tak – yes lub nie – no, wystarczy powiedzieć:

Liczba pojedyncza

Am I tired?Yes, I am. / No, I am not.

Are you tired?Yes, you are. / No, you are not.

Is he tired?Yes, he is./ No, he is not.

Is she tired?Yes, she is./ No, she is not.

Is it tired?Yes, it is. / No, it is not.

Liczba mnoga

Are we tired?Yes, we are. / No, we are not.

Are you tired?Yes, you are. / No, you are not.

Are they tired?Yes, they are. / No, they are not.

Formy skrócone w present simple

Formy czasownika być (am, is, are), zarówno w zdaniach twierdzących, jak i przeczących (am not, is not, are not) w Present Simple, mogą mieć także warianty skrócone.

Liczba pojedyncza

I amI’m lub I’m not

You areYou’re lub You aren’t

He isHe’s lub He isn’t

She isShe’s lub She isn’t

It isIt’s lub It isn’t

Liczba mnoga

We areWe’re lub We aren’t

You areYou’re lub You aren’t

They areThey’re lub They aren’t

Present Simple – inne zwykłe czasowniki

Zwykłe czasowniki w języku angielskim w czasie Present Simple zachowują się zupełnie inaczej niż czasownik to be, który sam sobą tworzy zdania przeczące i pytające oraz zmienia swoją formę w zależności od osoby i liczby. Natomiast pozostałe czasowniki do stworzenia pytania lub przeczenia w Simple Present potrzebują słowa pomocniczego do lub does. Operator do stosujemy w 1 i 2 osobie liczby pojedynczej oraz we wszystkich osobach w liczbie mnogiej, a słówko pomocnicze does jest zarezerwowane wyłącznie dla 3 osoby liczby pojedynczej, czyli on – he, ona – she oraz ono – it. Niezależnie od tego, czy używamy do, czy does w czasie teraźniejszym prostym Present Simple, to czasownik główny oznaczający czynność (np. work) lub stan (np. enjoy) zawsze pozostaje w formie podstawowej.

Inaczej wygląda sytuacja ze zdaniami twierdzącymi w Simple Present, w których używany albo formy podstawowej, albo czasownika właściwego z końcówką –s lub –es, ale tylko w 3 osobie liczby pojedynczej.

Present Simple – tworzenie zdań twierdzących

Aby stworzyć zdanie twierdzące w czasie Present Simple, należy trzymać się następującego schematu budowy, czyli rozpocząć od podmiotu (czyli osoby), następnie umieścić orzeczenie (czyli właściwy czasownik), a zakończyć dopełnieniem (czyli resztą zdania), jak poniżej:

Konstrukcja zdania twierdzącego w czasie Present Simple

PODMIOT (osoba) + ORZECZENIE (czasownik właściwy) + DOPEŁNIENIE (reszta zdania).

I + watch TV + every day in the afternoon.

You + watch TV + every day in the afternoon.

We + watch TV + every day in the afternoon.

You + watch TV + every day in the afternoon.

They + watch TV + every day in the afternoon.

3 os. l. poj. – schemat

W 3 osobie liczby pojedynczej (on, ona, ono) schemat będzie jednak wyglądał w sposób następujący:

PODMIOT (osoba) + ORZECZENIE (czasownik właściwy z końcówką –s lub –es) + DOPEŁNIENIE (reszta zdania)

He, She, It + watches TV + every day in the afternoon.

He, She, It + reads books + at weekends.

He, She, It + plays computer games + on Fridays.

He, She, It + writes emails + at work.

He, She, It + studies marketing + at University.

Końcówka: -s czy -es?

Dodawanie końcówki -s lub -es do czasownika w Simple Present jest dosyć proste i rządzi się kilkoma zasadami, a mianowicie do czasowników zakończonych na:

  • spółgłoskę – dodajemy  -s: cookcooks, bring brings, helphelps,
  • samogłoskę – dodajemy -s: writewrites, livelives, loveloves,
  • spółgłoski „syczące”, czyli -ss, -ch, -sh – dodajemy -es: dressdresses, watchwatches, washwashes,
  • -y – dodajemy -s jeśli przed -y jest samogłoska, np. playplays, a jeśli jest spółgłoska, to -y zamienia się na -i i dodajemy -es, np. studystudies.

Present Simple – tworzenie zdań przeczących

Aby stworzyć zdanie przeczące w czasie Present Simple, należy rozpocząć od podmiotu, następnie użyć jednego z dwóch operatorów do lub does, w zależności od osoby i liczby, zastosować słowo przeczące not, a potem umieścić czasownik w formie podstawowej i resztę zdania. Schemat zdania przeczącego wygląda następująco:

Konstrukcja zdania przeczącego w czasie Present Simple

PODMIOT (osoba) + DO/DOES + NOT + ORZECZENIE (czasownik właściwy w formie podstawowej) + DOPEŁNIENIE (reszta zdania).

I + do + not + watch TV + every day in the afternoon.

You + do + not + read books + at weekends.

He + does + not + play computer games + on Fridays.

She + does + not + write emails + at work.

It + does + not + go to school + on Saturdays.

We + do + not + eat out + at weekdays.

You + do + not + spend your holidays in the mountains.

They + do + not + work long hours.

Analogicznie jak w zdaniach twierdzących formy przeczące mogą mieć także formy skrócone, czyli don’t lub doesn’t.

I don’t get up early every day. – Ja nie wstaję wcześnie codziennie.

She doesn’t live in Warsaw. – Ona nie mieszka w Warszawie.

We don’t check emais three times a day. – My nie sprawdzamy maili trzy razy dziennie.

Present Simple – ćwiczenia

Uzupełnij zdania poprawną formą czasownika podanego w nawiasie:

  1. I usually …………….. (have) a cup of white coffee three times a day.
  2. …………. you ………….. (speak) English very well? Yes, I do.
  3. We rarely …………. (watch) movies at the cinema every week.
  4. ………. Mrs Smith …………… (work) in London? No, she doesn’t.
  5. I ………….. (not be) interested in modern art at all. Are you?
  6. The Earth …………. (go) around the Sun every day.
  7. Their kids ……… (hate) going to school every day by bus.
  8. How often ………… you ………. (visit) our grandparents at weekdays?
  9. ………….. he ……….. really (love) you? Yes, he does. Very much, indeed.
  10. He ………….. (not live) in Warsaw, so he has to take a train to work twice a day.

Klucz

  1. have
  2. Do ……….. speak
  3. watch
  4. Does ……. work
  5. ‘m not
  6. goes
  7. hate
  8. do …… visit
  9. Does ……. love
  10. doesn’t live
present simple
present simple
present simple

Czas Present Simple – tworzenie zdań pytających

Aby utworzyć zdanie pytające w czasie Present Simple, wystarczy kierować się następującą zasadą, która sprowadza się do prostego wzoru: zaczynamy od operatora do lub does, w zależności od osoby i liczby, potem stawiamy podmiot, następnie czasownik w formie podstawowej, i resztę zdania:

Konstrukcja zdania pytającego w czasie Present Simple

DO/DOES + PODMIOT (osoba) + ORZECZENIE (czasownik właściwy w formie podstawowej) + DOPEŁNIENIE (reszta zdania)?

Do + I + watch TV + every day in the afternoon?

Do + you + read books + at weekends?

Does + he + play computer games + on Fridays?

Does + she + write emails + at work?

Does + it + go to school + on Saturdays?

Do + we + eat out + at weekdays?

Do + you + spend your holidays in the mountains?

Do + they + work long hours?

Odpowiedź w present simple

Na pytania rozpoczynające się od operatora do lub does w Simple Present zazwyczaj udzielamy krótkich odpowiedzi twierdzących (Yes) lub przeczących (No) zgodnie z regułą, która mówi, że stosujemy w nich tylko słowa pomocnicze do lub does zamiast czasownika głównego, czyli:

Do I watch TV every day in the afternoon?Yes, I do. / No, I don’t.

Do you read books at weekends?Yes, you do. / No, you don’t.

Does he play computer games on Fridays?Yes, he does. / No, he doesn’t.

Does she write emails at work?Yes, she does. / No, she doesn’t.

Does it go to school on Saturdays?Yes, it does. / No, it doesn’t.

Do we eat out at weekdays?Yes, we do. / No, we don’t.

Do you spend your holidays in the mountains?Yes, you do. / No, you don’t.

Do they work long hours?Yes, they do. / No, they don’t.

Present Simple – zastosowanie

Czas Present Simple stosuje się przede wszystkim w następujących sytuacjach:

1. czas teraźniejszy prosty Simple Present używamy do wyrażania czynności zwyczajowych, powtarzających się cyklicznie (np. każdego dnia – every day, zawsze – always, zazwyczaj – usually, nigdy – never, często – often, czasami – sometimes, od czasu do czasu – from time to time, rzadko – rarely/hardly ever itd.):

  • I start work at 8 a.m. every day. / Every day I start work at 8 a.m. – Ja rozpoczynam pracę o 8 rano każdego dnia
  • You usually do your homework after school. – Ty zazwyczaj odrabiasz pracę domową po szkole.
  • He sometimes goes to the gym. – On czasami chodzi na siłownię.
  • She never eats red meat. – Ona nigdy nie je czerwonego mięsa.
  • It rarely cries at night. – Ono rzadko płacze w nocy.
  • We often do the shopping online. – My często robimy zakupy online.
  • You always spend too much money on clothes. – Wy zawsze wydajecie zbyt dużo pieniędzy na ubrania.
  • They hardly ever have breakfast. – Oni rzadko jedzą śniadanie.

Zwroty określające częstotliwość, czyli przysłówki częstotliwości, wykonywania danej czynności zazwyczaj umieszcza się pomiędzy podmiotem (osobą) a orzeczeniem (czasownikiem). Wyjątek stanowią wyrażenia z every, czyli np. every day, every month, every week, every year itd., które stawiamy na początku lub na końcu zdania. Natomiast w przypadku czasownika to be (być) stosujemy inną zasadę, a mianowicie przysłówek częstotliwości (np. usually, often, never, itd.) zawsze umieszczamy po czasowniku „być” we właściwej formie, czyli:

  • I am never late for work. – Nigdy nie jestem spóźniona do pracy. / Nigdy się nie spóźniam do pracy.
  • She is always very punctual. – Ona jest zawsze bardzo punktualna.
  • They are usually very busy at weekdays. – Oni są zazwyczaj bardzo zajęci w dni tygodnia.

2. czas teraźniejszy prosty Simple Present używamy do praw fizyki i natury:

  • Water boils at 100°C. – Woda gotuje się w temperaturze 100 stopni Celcjusza.
  • It always rains in the autumn. – Zawsze pada deszcz jesienią./ Jesienią zawsze pada deszcz.
  • Plants die if you don’t water them regularly. – Rośliny umierają jeśli się ich nie podlewa regularnie.

3. czas teraźniejszy prosty Simple Present używamy do wyrażania uczuć, wrażeń zmysłowych, przekonań, stanów i opinii:

  • She hates meat because she is a vegetarian. – Ona nienawidzi mięsa, ponieważ jest wegetarianką.
  • I see that you like simple food. – Ja widzą, że ty lubisz proste jedzenie.
  • He thinks that they are going to win the match this time. – On uważa, że oni wygrają mecz tym razem.
  • They believe in superstitions. – Oni wierzą w przesądy.
  • You are first-year-students, aren’t you? – Wy jesteście studentami pierwszego roku, prawda?

4. czas teraźniejszy prosty Simple Present używamy do harmonogramów, planów lekcji, repertuarów oraz rozkładów jazdy:

  • We always meet on Monday morning. – My zawsze się spotykamy w poniedziałek rano.
  • She has* English twice a week. – Ona ma angielski dwa razy w tygodniu.
  • They show Mission Impossible on Fridays and Saturdays at the Odeon. – Oni pokazują Mission Impossible w piątki i soboty w kinie Odeon.
  • The fast train to Warsaw leaves from platform one. – Pociąg pospieszny do warszawy odjeżdża z peronu pierwszego.

*Czasownik have w czasie Present Simple, w zdaniu twierdzącym, w 3 osobie liczby pojedynczej przyjmuje formę has. W pozostałych osobach jego forma pozostaje bez zmian.

  • I have a talent for languages. – Ja mam talent do języków.
  • You have a lot of work to do. – Ty masz dużo pracy do wykonania.
  • He, She, It has loving grandparents. – On, Ona, Ono ma kochających dziadków.
  • We have staff meetings every week. – My mamy spotkania pracowników co tydzień.
  • You have a demanding boss. – Wy macie wymagającego szefa.
  • They have a few close friends abroad. – Oni mają kilku bliskich przyjaciół za granicą.