Slang – co warto o nim wiedzieć?

slang tekst udostępniany

Dziś już chyba prawie każdy słyszał o slangu. Slangowe słowa weszły do codziennego języka, występują w kulturze popularnej, słyszymy je w filmach i serialach, a nawet często są częścią kursów językowych.

Zazwyczaj slang kojarzony jest z charakterystycznymi zwrotami i wyrażeniami używanymi przez konkretne grupy użytkowników języka. Nie wszyscy wiedzą jednak, że nie jest to jedyne jego znaczenie. Wiele osób nie zna też jego historii.

Skąd się wziął slang?

Slang jest słowem obcego pochodzenia. Jego historii można doszukiwać się w językach skandynawskich (szwedzkim, norweskim, duńskim). Cechę wspólną wyrażeń pokrewnych do slangu w tych językach stanowił fakt, że można je było rozumieć jako „poruszać się bez ograniczeń, w dowolnym kierunku”.

Pierwsze udokumentowane wystąpienia słowa „slang” we współczesnej pisowni pochodzą z osiemnastowiecznej północnej Anglii. Było ono wtedy używane jako rzeczownik oznaczający wąski pas ziemi pomiędzy większymi połaciami terenu. Z czasem znaczenie ewoluowało od skrawka ziemi, przez drogę, którą się przemieszczają podróżni, następnie do miejsca obozowania i w końcu do języka używanego w obozach.

Definicja slangu

We współczesnej polszczyźnie można wyróżnić trzy zbliżone do siebie definicje:

  • sposób mówienia i środki językowe, którymi posługują się przedstawiciele środowisk przestępczych;
  • język charakterystyczny dla konkretnej grupy zawodowej, po polsku określany również jako żargon;
  • mowa potoczna, skrajnie nieformalna, charakteryzująca się powstawaniem nowych oraz zmianą znaczenia istniejących wyrażeń.

Obecnie o slangu mówi się najczęściej w kontekście ostatniej definicji.

Angielski slang w Wielkiej Brytanii i USA

Odwiedzając jakikolwiek kraj anglojęzyczny, na pewno spotkamy ludzi posługujących się slangiem. Co więcej, slang, na jaki się natkniemy, będzie się różnić w zależności od kraju, regionu czy nawet konkretnych ludzi. Inaczej rozmawia się na północy Anglii, a inaczej w Londynie. Analogicznie na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych spotkamy się z innymi zwrotami niż na wybrzeżu zachodnim. Kraje anglojęzyczne są bardzo zróżnicowane kulturowo i etnicznie. Przedstawiciele poszczególnych mniejszości też będą często mieć swój własny slang (np. Spanglish, łączący wyrazy angielskie i hiszpańskie).

Zazwyczaj charakteryzuje się on specyficznym słownictwem lub możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń definiujących zakres słów, które nie będą ciepło przyjęte, nawet jeśli w innych częściach świata są postrzegane jako zupełnie akceptowalne.

Angielski slang – przykładowe wyrazy i zwroty

Chcąc poznać angielski slang, trzeba postawić na jak największy kontakt z codziennym, naturalnym językiem. Najlepszym sposobem na to jest rozmowa z natywnymi użytkownikami angielskiego. Nie zawsze mamy jednak taką możliwość. W takim wypadku pomocne okazują się angielskie filmy, seriale, audycje radiowe i konwersacje w Internecie. Na początek możecie też przeczytać przykłady slangowych zwrotów, które dla was przygotowaliśmy.

Podstawowe zwroty angielskiego slangu

Bloody – wyrażenie używane do wzmocnienia, podkreślenia słowa, najczęściej przymiotnika, które poprzedza. Uznawane za lekkie przekleństwo. Można to porównać z tym, jak po polsku mówimy, że coś jest cholernie jakieś.

Przykład: He’s bloody useless.

Bloke – odpowiednik amerykańskiego słowa dude, można je rozumieć jak polski wyraz „facet”

Przykład: There’s a young bloke cleaning the windows.

Bollocks – bzdury

Przykład: This whole article is a load of bollocks.

Bonkers – określenie na coś szalonego, zwykle w pozytywnym kontekście

Przykład: These pants are bonkers.

Chap – potocznie chłop lub facet

Przykład: He is a good chap and a real handyman.

Cuppa – kubek herbaty, skrót od cup of (w domyśle tea)

Przykład: Do you fancy a cuppa tea?

Dodgy – określenie na coś podejrzanego

Przykład: This man looks really dodgy.

Fella – facet, gość, chłopak.

Przykład: Fellas, let’s drink to the future!

Fiver – banknot o nominale pięciu funtów lub pięciu dolarów

Przykład: I only have two fivers left.

Gobsmacked – zszokowany

Przykład: I was utterly gobsmacked when I heard the news.

Lad – chłopak lub młody mężczyzna, zwrotu używa się podobnie jak bloke

Przykład: He has been the brightest young lad in his class.

Lass – oznacza dziewczynę lub młodą kobietę

Przykład: She is such a wonderful lass.

Kick the bucket – potocznie „umrzeć”, podobnie jak polskie „kopnąć w kalendarz”

Przykład: When I kick the bucket you’ll need to be ready to manage on your own.

Quid – jeden funt

Przykład: Can you lend me 5 quid?

Tenner – banknot o nominale dziesięciu funtów

Przykład: This book costed my only a tenner.

To leg it – uciekać, odpowiednik polskiego „dać nogę”

Przykład: I got scared and decided to leg it.

Co oznacza słowo „slang”?
slang w Wielkiej Brytanii
slang tekst udostępniany

Slang nie jest poprawnym angielskim

Trzeba jednak też zaznaczyć, że slang nie jest gramatycznie i językowo poprawną formą angielskiego. W wielu sytuacjach, szczególnie formalnych i biznesowych, lepiej stosować standardowy wariant języka.

Ustępstwa obejmują nie tylko uproszczoną gramatykę slangu, ale też pisownię wielu zwrotów. Są to głównie skrócone wersje często stosowanych konstrukcji językowych i czasowników modalnych.

Warto poznać te skróty, bo są bardzo powszechne w języku angielskim spotykanym w Internecie.

Slangowa pisownia

Najczęstsze skróty w slangu języka angielskiego to:

  • gonnagoing to
  • wannawant to
  • gotta have got to
  • oughtaought to
  • kindakind of
  • outta out of
  • gimmegive me
  • lemmelet me
  • whatcha what are you
  • dunnoI don’t know
  • shoulda should have
  • couldacould have
  • woulda would have
  • cuz, ’cause because

Czy w Polsce też mamy slang?

Jak najbardziej w Polsce też mamy formy językowe, które można uznać za slang. Jednakże w polszczyźnie często środowiskowe wariacje języka nazywane są gwarą. Tak będzie choćby w przypadku grypsery – gwary więziennej. Spełnia ona wszystkie wymagania do tego, aby nazwać ją slangiem, ale nadal w tym kontekście korzysta się z naszego rodzimego wyrażenia. Podobnie wyróżnić można gwary regionalne, miejskie lub gwarę młodzieżową.

O slangu mówi się w Polsce najczęściej właśnie w kontekście języka, którym posługuje się młodzież.

Młodzieżowy slang

Od 2016 roku wydawnictwo PWN organizuje plebiscyt na Młodzieżowe Słowo Roku.

Młodzieżowe Słowo Roku 2016 – wyniki

W 2016 r. na podium uplasowały się:

  • sztos – coś fajnego, niesamowitego, fantastycznego;
  • ogarnąć/ogarniać się – załatwić coś, być w stanie sobie z czymś poradzić, ale też uporać się z problemami;

oraz ex aequo na trzecim miejscu

  • beka – śmieszna sytuacja;
  • masakra – coś strasznego, ale w kontekście pozytywnym.
Edycja 2017

W 2017 r. były to:

  • XD – nie jest nawet słowem, a jedynie emotikonem używanym głównie przez młodzież. Może wyrażać szereg emocji takich jak zdziwienie, podziw, rozbawienie, zależnie od kontekstu;
  • sztos – coś fajnego, niesamowitego, fantastycznego;
  • dwudzionek – słowo będące próbą stworzenia polskiego odpowiednika angielskiego wyrazu „weekend”.
Trzecia edycja

Plebiscyt z 2018 r. nagrodził słówka:

  • dzban – osoba niezbyt inteligentna, nierozgarnięta;
  • masny/masno – może oznaczać: dobrze, odpowiednio, fajnie;
  • prestiż/prestiżowy – poważanie i szacunek, którym darzona jest osoba.
Młodzieżowe Słowo Roku 2019 i 2020

W 2019 r. nagrodzone zostały:

  • alternatywka – dziewczyna o alternatywnych upodobaniach i zachowaniach, która nie utożsamia się z popularnymi trendami;
  • jesieniara – dziewczyna lubiąca jesień;
  • eluwina – powitanie będące efektem przekształcenia zwrotu elo.

Natomiast w 2020 r. plebiscyt pozostał nierozstrzygnięty z powodu kontrowersji związanych ze słowami, które znalazły się na podium.

Wyniki edycji 2021

Wyrazami nagrodzonymi w ostatniej edycji plebiscytu były:

  • śpiulkolot – miejsce do spania lub sen;
  • naura – zwrot używany na pożegnanie będący skrótem od na razie;
  • twoja stara – dezaprobująca odpowiedź na pytanie, w domyśle odnosząca się do matki rozmówcy.

Tak przedstawiają się wyniki dotychczasowych plebiscytów na najpopularniejsze słowa młodzieżowego slangu.

Warto poznawać język

Jeżeli chcesz lepiej zapoznać się z językiem angielskim i poznać więcej angielskich slangowych zwrotów, a także rozwinąć najważniejsze umiejętności językowe – zapisz się na jeden z naszych kursów językowych. Oferujemy szkolenia dla firm, ale także zajęcia dla osób prywatnych. Szczegółowe informacje o każdym kursie językowym znajdziesz na naszej stronie.