Liczebniki – numerals – angielski od podstaw

cover

W języku angielskim, podobnie jak w polskim, liczebniki, czyli numerals, określają liczbę, ilość, wielokrotność lub kolejność elementów w określonym zbiorze.

podział liczebników angielskich

W języku angielskim wyróżniamy następujące rodzaje liczebników, czyli numerals:

1. główne, czyli cardinal:

  • od 1-12, które są odrębnymi wyrazami, np.: one (1), four (4), seven (7), ten (10), eleven (11), twelve (12)
  • od 13 do 19, które tworzymy za pomocą końcówki -teen, np.: thirteen (13), fifteen (15), eighteen (18), nineteen (19)
  • liczebniki oznaczające dziesiątki, które tworzymy za pomocą końcówki -ty, np.: twenty (20), forty (40), fifty (50), sixty (60), ninety (90)
  • liczebniki hundred, thousand, milion poprzedzamy przedimkiem a lub liczebnikiem one, np.: a/one hundred (sto), a/one thousand (tysiąc), a/one milion (milion)

2. porządkowe, czyli ordinal:

  • od 1 do 3 mają odrębną formę, czyli: one – first (pierwszy), two – second (drugi), three – third (trzeci)
  • od 4 wzwyż tworzymy je przez dodanie końcówki -th, czyli: fourfourth (czwarty), fivefifth (piąty), tententh (dziesiąty), twelvetwelfth (dwunasty), twentytwentieth (dwudziesty) → przy dziesiątkach y zamienia się na i przed dodaniem -th, sixty – sixtieth (sześćdziesiąty), itd.

3. wielokrotne, czyli repeating:

  • od 1 do 2 są to odrębne wyrazy, czyli: once – raz, twice – dwa razy
  • od 3 wzwyż dodajemy słowo times, czyli „razy”: three times – trzy razy, four times – cztery razy, itd.

4. wielorakie, czyli multiplicative, np.:

  • single – jednokrotny, pojedynczy
  • double – dwukrotny, podwójny
  • triple – trzykrotny, potrójny
  • twofold – dwojaki, dwukrotny
  • threefold – trojaki, trzykrotny
  • quadruple – czworaki, poczwórny
  • quintuple – pięciokrotny, pięcioraki, itd.

5. ułamkowe, czyli fractional, np.:

  • 1/3 (one third) – jedna trzecia
  • 3/4 (three fourths) – trzy czwarte
  • 4 2/5 (four and two fifths) – cztery i dwie piąte, itd.

Numerals – zastosowanie liczebników

Liczebniki angielskie, czyli numerals, stosuje się najczęściej w następujących sytuacjach:

1. do wyrażania liczb, np.:

  • 325 – three hundred and twenty-five (BE)
  • 719 – seven hundred nineteen (AmE)

2. do wyrażania działań matematycznych, np.:

  • Two and two are four. – 2+2=4
  • Three times four makes twelve. – 3×4=12
  • Nine divided by 3 equals three. – 9 podzielić przez 3 = 3

3. do wyrażania dat – lata, np.:

  • rok 1986 – (the year) nineteen eighty-six
  • rok 2000 – (the year) two thousand
  • rok 2004 – (the year) two thousand four
  • rok 2015 – (the year) two thousand fifteen lub twenty fifteen

4. do wyrażania dat – data + dzień tygodnia, np.:

  • Monday the first – poniedziałek pierwszego
  • Thursday the twenty-second – czwartek dwudziestego drugiego

5. do wyrażania pełnych dat – dzień + miesiąc + rok, np.:

  • 21st November – the twenty-first of November (dwudziesty pierwszy listopada)
  • November 21st November the twenty-first (dwudziesty pierwszy listopada)
  • 21.11.2020the twenty-first of November two thousand twenty

6. do oznaczania numeracji, np.:

  • w hotelu: pokój nr 6 – room six
  • w książce: strona 65 – page sixty-five
  • w bibliotece: tom trzeci – volume three

7. do tworzenia rzeczowników złożonych z liczebnikiem, np.:

  • a two-day trip – dwudniowa wycieczka
  • a four-year contract – kontrakt czteroletni
  • a one-year project – roczny projekt

8. do podawania numeru telefonu, np.:

  • 706 884 510 – seven oh six double eight four five one zero
  • 123456789 – one two three four five six seven eight nine

9. do podawania adresu, np.:

  • 15 Maple Street Ap. 2 – Ulica Klonowa 15/2
  • London W1B 1JH

10. do wyrażania cen, np.:

  • 5 EUR – five euros
  • $ 6.99 – six dollars ninenty-nine cents
  • Ł 20.35 – twenty pounds thirty-five pence

11. do wyrażania miar i wag, np.:

  • He is 175 centimeters tall. – On ma 175 cm wzrostu.
  • She is 68 kilos. – Ona waży 68 kilogramów.
  • The room is eight foot by twelve. – Pokój ma 8 stóp na 12.
  • The river is more than 3 thousand kilometers long. – Rzeka ma ponad 3 tys. kilometrów długości.